Azospermi ve tüp bebek: mikroenjeksiyon süreci
Azospermide cerrahi yolla elde edilen sperm, mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle doğrudan yumurtaya verilir. Klasik tüp bebekten farkı, tek bir sperm hücresinin seçilerek kullanılmasıdır; bu, sperm sayısının çok az olduğu durumlarda belirleyicidir. Sperm elde etme işlemi yumurta toplama günüyle eş zamanlı planlanabilir ya da önceden yapılıp dondurulabilir.
Yazan ve değerlendiren: Doç. Dr. Serkan Oral, Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı · Güncelleme:
Bu sayfayı yapay zekâ ile özetleyin
Mikroenjeksiyon (ICSI) nedir
ICSI, intrasitoplazmik sperm enjeksiyonunun kısaltmasıdır. Embriyoloji laboratuvarında tek bir sperm hücresi seçilir ve mikroskop altında ince bir iğneyle doğrudan yumurtanın içine verilir.
Klasik tüp bebek uygulamasında sperm ve yumurta bir kapta bir arada bırakılır, döllenmenin kendiliğinden gerçekleşmesi beklenir. ICSI'de bu adım doğrudan yapılır.
Azospermide neden ICSI
Cerrahi yolla elde edilen sperm sayısı çok azdır. Bazen yalnızca birkaç hücre bulunur ve bunların hareket özelliği sınırlı olabilir. Böyle bir örnekle klasik yöntemin işlemesi beklenemez.
ICSI, elde edilen her bir hücrenin değerlendirilebilmesini sağlar. Azospermide sperm elde edildikten sonra izlenen tek yol budur.
Doç. Dr. Serkan Oral, İstanbul Kadıköy Bağdat Caddesi'ndeki muayenehanemizde tüp bebek uygulamalarıyla 2007 yılından bu yana ilgilenmektedir.
Sürecin adımları
- Eşlerin birlikte değerlendirilmesi: kadının yumurta rezervi ve rahim değerlendirmesi yapılır
- Yumurtalık uyarımı: ilaçlarla birden fazla yumurtanın olgunlaşması sağlanır
- Takip: ultrasonografi ve hormon ölçümleriyle izlenir
- Yumurta toplama: kısa bir işlemle olgun yumurtalar alınır
- Sperm elde etme: eş zamanlı ya da önceden yapılmış işlemden gelen sperm hazırlanır
- Mikroenjeksiyon: seçilen sperm yumurtaya verilir
- Embriyo takibi: gelişim laboratuvarda izlenir
- Transfer: uygun embriyo rahme yerleştirilir
- Sonuç değerlendirmesi: belirli bir süre sonra kan testiyle yapılır
Eş zamanlı planlama
Sperm elde etme işlemi iki biçimde planlanabilir:
- Eş zamanlı: yumurta toplama günüyle aynı gün yapılır. Taze sperm kullanılır, ancak sperm bulunamazsa toplanan yumurtalar için karar vermek gerekir.
- Önceden: sperm elde edilip dondurulur, sonuç bilindikten sonra tüp bebek süreci başlatılır. Belirsizliği azaltır.
İkisinin de gerekçesi vardır. Seçim çiftin durumuna ve tercihlerine göre birlikte yapılır.
Sperm dondurma
Elde edilen spermin dondurularak saklanması, sonraki denemelerde yeni bir cerrahi girişime gerek kalmaması açısından değerlendirilir. Her cerrahi girişim doku kaybı anlamına geldiği için bu önemli bir husustur.
Embriyo genetik incelemesi
Kişide anlamlı bir genetik bulgu varsa, transfer öncesi embriyo genetik incelemesi gündeme gelebilir. Karar genetik danışmanlıkla birlikte verilir.
Özellikle Y kromozomu mikrodelesyonu taşıyan kişilerde, doğacak erkek çocuğun aynı eksikliği taşıyacağı bilgisi paylaşılır. Ayrıntısı genetik nedenler sayfasındadır.
Sık sorulan sorular
Azospermide tüp bebek yapılabilir mi?
Sperm elde edilebildiğinde mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle tüp bebek uygulaması planlanabilir.
ICSI ile klasik tüp bebek farkı nedir?
Klasik tüp bebekte sperm ve yumurta bir arada bırakılır. ICSI'de tek bir sperm hücresi seçilerek doğrudan yumurtaya verilir.
Neden ICSI gerekir?
Cerrahi yolla elde edilen sperm sayısı çok azdır ve hareket özelliği sınırlı olabilir. ICSI bu koşullarda tek uygun yöntemdir.
Sperm elde etme ve yumurta toplama aynı gün mü?
Eş zamanlı planlanabilir ya da sperm önceden elde edilip dondurulabilir. İkisinin de gerekçesi vardır.
Dondurulmuş sperm kullanılabilir mi?
Evet. Dondurma, sonraki denemelerde yeni bir cerrahi girişime gerek kalmaması açısından değerlendirilir.
Kaç deneme gerekir?
Bu sorunun önceden verilebilecek genel bir cevabı yoktur. Değerlendirme kişiye özgü yapılır.
Embriyo genetik incelemesi gerekli mi?
Genetik bir bulgu varsa gündeme gelir. Karar genetik danışmanlıkla birlikte verilir.
Eşin yaşı önemli mi?
Evet. Kadının yaşı sürecin planlanmasında dikkate alınan önemli etkenlerden biridir.
Süreç ne kadar sürer?
Hazırlık, yumurta toplama ve embriyo takibi birkaç haftalık bir dönemi kapsar. Öncesindeki değerlendirme daha uzun sürebilir.
İstanbul Kadıköy Bağdat Caddesi'ne ulaşım
Muayenehanemiz Feneryolu Mah. Bağdat Cad. No:53/59, Ersoy İş Merkezi, B Blok, Kat 5, Kadıköy adresindedir.
- Anadolu Yakası: Üsküdar, Ataşehir, Maltepe, Kartal, Pendik ve Tuzla yönünden Bağdat Caddesi üzerinden ulaşılır.
- Marmaray: Ayrılık Çeşmesi durağı, ardından kısa bir bağlantı.
- Metro ve vapur: Kadıköy Metro ve Kadıköy İskelesi, Avrupa Yakası'ndan vapurla bağlantı.
- Otopark: Bulunduğumuz Ersoy İş Merkezi'nde ücretli kapalı otopark bulunmaktadır, ayrıca Bağdat Caddesi üzerinde açık otopark imkânı vardır.
Kaynaklar
- World Health Organization, WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen, 6. baskı (2021)
- American Urological Association / ASRM, Diagnosis and Treatment of Infertility in Men, uygulama kılavuzu
- European Association of Urology, Sexual and Reproductive Health Guidelines
- American Society for Reproductive Medicine, Practice Committee belgeleri
- European Society of Human Reproduction and Embryology, kılavuzlar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Durumunuzun değerlendirilmesi için Doç. Dr. Serkan Oral ile görüşünüz.
Sorularınızı muayenede değerlendirelim.
Azospermi tablosu kişiden kişiye değişir. Semen analizi, hormon profili ve gerektiğinde genetik inceleme birlikte ele alınmadan yol haritası çizilemez.