TESE, TESA, PESA ve MESA arasındaki fark
Bu kısaltmalar spermin nereden ve nasıl alındığını anlatır. PESA ve MESA epididimden sperm alır; PESA iğneyle, MESA mikrocerrahiyle yapılır. TESA testisten iğneyle sıvı çeker, TESE cerrahi olarak doku örneği alır. MikroTESE ise testis dokusunu mikroskop altında tarar. Tıkanıklığa bağlı azospermide genellikle daha basit yöntemler yeterlidir; üretim bozukluğunda mikroTESE tercih edilir.
Yazan ve değerlendiren: Doç. Dr. Serkan Oral, Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı · Güncelleme:
Bu sayfayı yapay zekâ ile özetleyin
Neden farklı yöntemler var
Azospermide sperme ulaşmak için birden fazla yol vardır, çünkü sorunun yeri kişiden kişiye değişir. Kanal tıkalıysa spermi kanalın öncesinden almak yeterlidir. Üretim yetersizse spermin üretildiği dokuyu taramak gerekir. Yöntemlerin farkı buradan doğar.
Doç. Dr. Serkan Oral, İstanbul Kadıköy Bağdat Caddesi'ndeki muayenehanemizde yöntem seçiminin sınıflandırma sonrasında yapılması gerektiğini belirtmektedir.
Karşılaştırma tablosu
| Yöntem | Açılımı | Nereden | Nasıl | Anestezi | Uygun tablo |
|---|---|---|---|---|---|
| PESA | Perkütan epididimal sperm aspirasyonu | Epididim | Deriden iğneyle | Lokal | Tıkanıklığa bağlı |
| MESA | Mikrocerrahi epididimal sperm aspirasyonu | Epididim | Açık, mikroskop altında | Genel | Tıkanıklığa bağlı |
| TESA | Testiküler sperm aspirasyonu | Testis | İğneyle sıvı çekerek | Lokal | Çoğunlukla tıkanıklığa bağlı |
| TESE | Testiküler sperm ekstraksiyonu | Testis | Cerrahi doku örneğiyle | Genel | Her iki tabloda |
| MikroTESE | Mikrocerrahi TESE | Testis | Mikroskop altında seçerek | Genel | Üretim bozukluğuna bağlı |
PESA
Epididime deriden ince bir iğne girilerek sıvı çekilir. En az girişimsel yöntemdir, lokal anestezi ile yapılabilir. Tıkanıklığa bağlı azospermide, özellikle epididim dolgunsa tercih edilebilir. Elde edilen sperm miktarı MESA'ya göre genellikle daha sınırlıdır.
MESA
Epididim mikroskop altında açılarak uygun kanalcıklardan sıvı alınır. Daha fazla ve daha temiz örnek elde edilmesini sağlar, bu da dondurarak saklamaya uygunluk açısından üstünlük yaratır. Genel anestezi gerektirir.
TESA
Testise iğne girilerek sıvı ve az miktarda doku çekilir. Basit ve hızlıdır. Tıkanıklığa bağlı tablolarda çoğunlukla yeterli olur. Üretim bozukluğuna bağlı tablolarda rastgele bölgeden örnek aldığı için yetersiz kalabilir.
TESE
Testis açılarak bir ya da birkaç bölgeden doku örneği alınır. Mikroskop kullanılmadığı için örnek bölgeleri rastgele seçilir. TESA'ya göre daha fazla dokuya ulaşır, mikroTESE'ye göre daha fazla doku çıkarır.
MikroTESE
Testis dokusu ameliyat mikroskobu altında taranır, sperm üretiminin sürdüğü daha dolgun kanalcıklar seçilerek örnek alınır. Daha az doku çıkarılması ve hedefli arama yapılması başlıca üstünlükleridir. İşlem daha uzun sürer. Ayrıntısı mikroTESE sayfasındadır.
Yöntem nasıl seçilir
Seçimde şunlar birlikte değerlendirilir:
- Azosperminin tipi: tıkanıklığa bağlı mı, üretim bozukluğuna bağlı mı
- Fizik muayene bulguları: testis hacmi, epididim yapısı
- Hormon profili, özellikle FSH düzeyi
- Genetik inceleme sonuçları
- Önceki girişimler varsa sonuçları
- Elde edilen spermin dondurulup dondurulmayacağı
Bu değerlendirme muayene sonrasında yapılır. Sürecin nasıl planlandığı tedavi süreci sayfasında anlatılmaktadır.
Sık sorulan sorular
TESE ve TESA arasındaki fark nedir?
TESA testisten iğneyle sıvı çekilmesidir, TESE ise cerrahi olarak küçük doku örneği alınmasıdır. TESE daha fazla dokuya ulaşır.
PESA ve MESA farkı nedir?
İkisi de epididimden sperm alır. PESA iğneyle deriden yapılır, MESA mikrocerrahi ile açık olarak yapılır ve genellikle daha fazla sperm elde edilir.
Hangi yöntem daha iyi?
Genel olarak bir yöntem diğerinden üstün değildir. Seçim azosperminin tipine, önceki bulgulara ve kişinin durumuna göre yapılır.
Tıkanıklığa bağlı azospermide hangisi kullanılır?
Üretim sürdüğü için epididim ya da testisten daha basit yöntemlerle (PESA, MESA, TESA) sperm elde edilebilir.
Üretim bozukluğunda hangisi kullanılır?
Bu tabloda mikroTESE tercih edilir, çünkü üretimin sürdüğü sınırlı bölgelerin bulunması gerekir.
İşlemler anestezi gerektirir mi?
PESA ve TESA lokal anestezi ile yapılabilir. MESA ve mikroTESE genel anestezi gerektirir.
Elde edilen sperm dondurulabilir mi?
Evet. Dondurma, sonraki denemelerde yeni bir cerrahi girişime gerek kalmaması açısından değerlendirilir.
Aynı kişide birden fazla yöntem denenebilir mi?
Evet. Bir yöntemle sperm bulunamazsa, uygun görülürse daha kapsamlı bir yönteme geçilebilir.
Bu işlemler ağrılı mı?
İşlem sırasında anestezi uygulanır. Sonrasında birkaç gün ağrı ve şişlik beklenebilir, hekimin önerdiği ilaçlarla yönetilir.
İstanbul Kadıköy Bağdat Caddesi'ne ulaşım
Muayenehanemiz Feneryolu Mah. Bağdat Cad. No:53/59, Ersoy İş Merkezi, B Blok, Kat 5, Kadıköy adresindedir.
- Anadolu Yakası: Üsküdar, Ataşehir, Maltepe, Kartal, Pendik ve Tuzla yönünden Bağdat Caddesi üzerinden ulaşılır.
- Marmaray: Ayrılık Çeşmesi durağı, ardından kısa bir bağlantı.
- Metro ve vapur: Kadıköy Metro ve Kadıköy İskelesi, Avrupa Yakası'ndan vapurla bağlantı.
- Otopark: Bulunduğumuz Ersoy İş Merkezi'nde ücretli kapalı otopark bulunmaktadır, ayrıca Bağdat Caddesi üzerinde açık otopark imkânı vardır.
Kaynaklar
- World Health Organization, WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen, 6. baskı (2021)
- American Urological Association / ASRM, Diagnosis and Treatment of Infertility in Men, uygulama kılavuzu
- European Association of Urology, Sexual and Reproductive Health Guidelines
- American Society for Reproductive Medicine, Practice Committee belgeleri
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Durumunuzun değerlendirilmesi için Doç. Dr. Serkan Oral ile görüşünüz.
Sorularınızı muayenede değerlendirelim.
Azospermi tablosu kişiden kişiye değişir. Semen analizi, hormon profili ve gerektiğinde genetik inceleme birlikte ele alınmadan yol haritası çizilemez.