Azospermi ameliyatı: hangi işlemler var?
Azospermi ameliyatı tek bir işlem değil. Hangi cerrahi seçeneklerin bulunduğunu ve hangisinin hangi tabloda gündeme geldiğini anlatıyoruz.
Azospermide üç tür cerrahi gündeme gelir: kanal onarımı (tıkanıklığa bağlı tablolarda), sperm elde etme girişimleri (TESA, TESE, mikroTESE, PESA, MESA) ve seçilmiş olgularda varikosel onarımı. Hangisinin uygun olduğu azosperminin tipine, muayene bulgularına ve genetik sonuçlara göre belirlenir. Cerrahi her olguda gerekli değildir; hormonal kaynaklı tablolarda önce ilaç tedavisi denenir.
Yazan ve değerlendiren: Doç. Dr. Serkan Oral, Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı · Güncelleme:
Bu sayfayı yapay zekâ ile özetleyin
Hangi ameliyatlar var
"Azospermi ameliyatı" tek bir işlemin adı değildir. Amaca göre birbirinden farklı üç grup vardır ve hangisinin uygun olduğu tabloya bağlıdır.
| Amaç | İşlem | Hangi tabloda |
|---|---|---|
| Kanalı açmak | Mikrocerrahi onarım | Tıkanıklığa bağlı |
| Sperm elde etmek | PESA, MESA, TESA, TESE, mikroTESE | Her iki tabloda |
| Kan akımını düzeltmek | Varikosel onarımı | Seçilmiş olgularda |
Kanal onarımı
Tıkanıklığın yeri ve nedeni uygunsa kanalın mikrocerrahi ile yeniden açılması denenebilir. Vazektomi sonrası geri dönüş bu grubun en bilinen örneğidir.
Onarımın anlamlı olabilmesi için tıkanıklığın sınırlı bir bölgede olması ve testiste üretimin sürüyor olması gerekir. Doğuştan vaz deferens yokluğunda onarım mümkün değildir, çünkü onarılacak bir kanal yoktur.
Sperm elde etme girişimleri
Bu grupta amaç kanalı açmak değil, spermi doğrudan almaktır. Elde edilen sperm mikroenjeksiyon (ICSI) için kullanılır.
Yöntemler girişimselliğine ve ulaştıkları dokuya göre farklılaşır. Karşılaştırması ayrı bir sayfada ele alınmıştır. Sperm üretim bozukluğuna bağlı tablolarda tercih edilen yöntem mikroTESE'dir.
Varikosel onarımı
Seçilmiş olgularda varikosel onarımı sonrasında semende sperm görülebildiği bildirilmiştir. Her azospermi olgusunda önerilmez; uygunluk testis hacmi, hormon profili ve varikoselin derecesi birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Ayrıntısı varikosel ve azospermi sayfasındadır.
Ameliyat öncesi hazırlık
- Semen analizinin tekrarlanmış ve tanının doğrulanmış olması
- Hormon profilinin değerlendirilmiş olması
- Karyotip ve Y kromozomu mikrodelesyon incelemesinin tamamlanmış olması
- Varsa düzeltilebilir nedenin önce ele alınmış olması
- Embriyoloji laboratuvarıyla planlamanın yapılmış olması
Son madde önemlidir: alınan doku hemen incelenmelidir, bu nedenle işlem laboratuvarla eş zamanlı yürütülür.
Ameliyat sonrası
- Çoğunlukla aynı gün ya da ertesi gün taburculuk
- Birkaç gün ağrı ve şişlik, hekimin önerdiği ilaçlarla yönetilir
- Ağır fiziksel aktiviteden bir süre kaçınma
- Hormon düzeylerinin takibi
- Kontrol muayenesi
Doç. Dr. Serkan Oral, İstanbul Kadıköy Bağdat Caddesi'ndeki muayenehanemizde cerrahi kararını bu değerlendirmelerin tamamlanmasından sonra vermektedir.
Sık sorulan sorular
Azospermide hangi ameliyatlar yapılır?
Kanal onarımı, sperm elde etme girişimleri (TESA, TESE, mikroTESE, PESA, MESA) ve seçilmiş olgularda varikosel onarımı.
Ameliyat şart mı?
Hayır. Hormonal kaynaklı tablolarda önce ilaç tedavisi denenir. Cerrahi, nedene göre gündeme gelir.
Hangi anestezi kullanılır?
PESA ve TESA lokal anestezi ile yapılabilir. MESA, TESE ve mikroTESE genel anestezi gerektirir.
Ne kadar sürer?
Basit girişimler kısa sürer. MikroTESE, dokunun taranması gerektiği için birkaç saat sürebilir.
Aynı gün taburcu olunur mu?
Çoğunlukla aynı gün ya da ertesi gün taburculuk mümkündür.
İyileşme ne kadar sürer?
Birkaç gün ağrı ve şişlik beklenebilir. Ağır fiziksel aktiviteden bir süre kaçınılması önerilir.
Ameliyat öncesi ne yapılmalı?
Tanının doğrulanması, hormon profili ve genetik incelemenin tamamlanması gerekir.
Testis hormonu etkilenir mi?
Doku çıkarılması testosteron üretimini etkileyebilir. İşlem sonrası hormon takibi yapılır.
İkinci ameliyat yapılabilir mi?
Gerekli görülürse yapılabilir, ancak her girişim doku kaybı anlamına geldiği için karar dikkatle verilir.
Kaynaklar
- World Health Organization, WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen, 6. baskı (2021)
- American Urological Association / ASRM, Diagnosis and Treatment of Infertility in Men, uygulama kılavuzu
- European Association of Urology, Sexual and Reproductive Health Guidelines
- American Society for Reproductive Medicine, Practice Committee belgeleri
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Durumunuzun değerlendirilmesi için Doç. Dr. Serkan Oral ile görüşünüz.
Sorularınızı muayenede değerlendirelim.
Azospermi tablosu kişiden kişiye değişir. Semen analizi, hormon profili ve gerektiğinde genetik inceleme birlikte ele alınmadan yol haritası çizilemez.